وکیل تهران

ابطال بذل مهریه در چه شرایطی امکان‌پذیر است؟

ابطال بذل مهریه یکی از پیچیده‌ترین دعاوی حقوق خانواده است که به امکان بازگشت زن از بخشش مهریه خود اشاره دارد. به طور کلی، اگر بذل مهریه در قالب «هبه» صورت گرفته باشد، تحت شرایط خاص قانونی و با رعایت تشریفات دادخواست، زن می‌تواند به مابذل رجوع کند؛ اما اگر این اقدام در قالب «صلح‌نامه» یا «ابراء» انجام شده باشد، ابطال آن تقریباً غیرممکن است مگر در موارد اثبات اجبار یا فریب.

پیشنهاد مطالعه: ابطال اجراییه مهریه در چه شرایطی ممکن است؟

خلاصه پاسخ به امکان ابطال بذل مهریه بدین شرح است: اگر زن در ایام عده طلاق خلع یا مبارات باشد، حق رجوع به مابذل را دارد. همچنین در صورت هبه غیرمعوض، تا زمانی که عین مهریه موجود باشد، امکان ابطال بذل وجود دارد. اما در صورت ابراء (اسقاط حق) یا هبه معوض که عوض آن تسلیم شده، ابطال بذل از نظر قانونی وجاهت ندارد.

ماهیت حقوقی بذل مهریه و تفاوت ابراء با هبه

برای درک امکان ابطال بذل مهریه، ابتدا باید نوع سندی که میان زوجین تنظیم شده است را تحلیل کرد. در نظام حقوقی ایران، بذل مهریه معمولاً در سه قالب ابراء، هبه و یا صلح‌نامه واقع می‌شود. ابراء به معنای این است که زن داوطلبانه از حق خود صرف‌نظر کرده و ذمه شوهر را بری می‌کند. در این حالت، چون حق ساقط شده است، دیگر امکان بازگشت و ابطال وجود ندارد. اما اگر بذل در قالب هبه باشد، زن مهریه را به شوهر می‌بخشد. هبه در ذات خود عقدی جایز است